शनिवार, २३ नोव्हेंबर, २०२४

" वृत्ती असली कीं वेळ काढता येतो."

" वृत्ती असली कीं वेळ काढता येतो." 


          एकदा एका प्रश्नाला एक उत्तर दिल कीं संपलं. पण उत्तर मिळालं तरी समाधान मिळत असं नाही. महाभारत, गीता दूर राहू दे. आज तुम्ही आम्ही काय करतो? घरातली एखादी व्यक्ती दीर्घ काळ आजारी असते, तेव्हा आपण वेगळं काय करतो? डॉक्टरांना आपण तेच तेच प्रश्न विचारतो. " Wait and watch " ह्या त्यांच्या उत्तराने आपलं समाधान होत का? संसारातला साथीदार जेव्हा अचानक किंवा दीर्घ आजाराने जातो, तेव्हा त्यांचं आयुष्य संपत आणि मागे राहतो, त्याचा संसार संपतो. त्या अपुऱ्या संसाराची तूट कोणत्या तरी मार्गाने भरून काढण्याची तो केविलवाणी धडपड करतो. "हल्ली आई किंवा बाबा विचित्र वागतात "-- हेच सतत स्वतःच्या संसारात मग्न असलेली मुलं बोलतात. भरून न येणाऱ्या खड्ड्यात आपला बाप किंवा आई जखमी होऊन पडली आहे, हे ते लवकर विसरतात. विधवा आई किंवा विधुर बापाच मानसिक दुःख तर विसराच, पण त्यांच्या शारीरिक व्याधीच नेमक स्वरूप जाणून घ्यायलाही त्यांना सवड नसते. शंका उपस्थित करण्याचं किंवा प्रश्न विचारण्याचा काम काही सेकंदाच असत. प्रश्न निवारण्यासाठी वृत्ती लागते. वृत्ती असली कीं वेळ काढता येतो.

 


वपूर्झा /190/Surendra /23112024


शुक्रवार, २२ नोव्हेंबर, २०२४

" स्त्री " वपूर्झा / 192/Surendra /22112024

"    स्त्री     "


          जगामध्ये स्त्रियांइतक मत्सरी कुणी नसत, असं समाज जातायेता मानत आलाय. हे जितक्या प्रमाणात खरं आहे तितक्याच प्रमाणात तिच्याइतकी सहनशक्तीही पुरुषांजवळ नसते हेही खरं आहे. स्त्री चिवटही असते अन लवचिकही असते. जेवढी नाजूक तेवढी कठोर. जितकी भावनांशील तितकीच उग्र. अन्याय सहन करण्याची तिचाजवळ अफाट ताकद असते. परिवारात आणि समाजात वावरतांना, ज्या अन्यायांना तिला तोड द्यावं लागत तशा अन्यायांना पुरुष सामोरे जाऊ शकणार नाहीत. तिला निसर्गाने अशी धडवलेली आहे, म्हणूनच ती    बाळंतपणाच्या यातनांना सामोरी जाऊ शकते. बाळंतपण हे जस एका जीवाचा जीवनारंभ असतो तसाच कधी कधी तो जन्मदात्रीचा अंतही असतो. मरणाच्या उंबऱ्याला स्पर्श करून मागे येण्याचं सामर्थ्य पुरुषांजवळ असत का?


वपूर्झा / 192/Surendra /22112024


बुधवार, २० नोव्हेंबर, २०२४

" सोळावं वय धोक्याचं नाही. "

" सोळावं वय धोक्याचं नाही. " 

          सोळावं वय धोक्याचं नाही. ते वय असत चैतन्याचं. सगळ्या जगावर लोभावणार. जास्तीत जास्त निसर्गाजवळ राहणार. झाड, फुल, झरे, डोंगर, आकाश सगळीकडे झेपावणारे ते वय. बुद्धी आणि तर्क तात्पुरतं बाजूला ठेवणार. ते निखळ चैतन्य असत. म्हणून स्वतःच्या अस्तित्वापासून ते सगळ्या विश्वावर लट्टू असत. अंतरभाय्य  प्रेमाच्या त्या राज्यात बुद्धीला जागा नाही. म्हणूनच कोण कुणाला का आवडतो ह्यावर उत्तर नाही. 

वपूर्झा /Surendra /20112024

सोमवार, १८ नोव्हेंबर, २०२४

आंधळेपण" वपूर्झा 197/Surendra /19112024

" आंधळेपण" वपूर्झा 197/Surendra /19112024



             जड वस्तूंना पण भावना असतात. सगळं विश्व   त्रिगुणात्मक आहे . रजोगुण, तामोगुणं, सत्वगुण. ह्याबाहेर कुणी जाऊ शकत नाही. आयटॅम  मध्ये सुद्धा प्रोटॉन, इलेक्ट्रोन, न्यूट्रॉन, हे तीनच घटक सापडले. वर्षानुवर्षे एखादा दगड एकाच जागी पडून असतो का? तिथे तामोगुणाचा अतिरेक आहे. कुणीतरी तो उचलून लांबवर भिरकावतो. म्हणजे काय करतो? तर स्वतःची रजोगुणाची शक्ती त्याला अर्पण करतो. रजोगुणाचा शेवटचा अंश ज्या स्थानावर संपेल तिथं तो दगड पुन्हा स्थिर होतो. तमोगुण आहे म्हणून आपल्या घरातल फर्निचर आहे तसंच . ती चैतन्याचीच रूप आहेत. आपल्याला कोणत्याही दिव्य शक्तीची गरज नाही. निसर्गाने दिलेल्या दृष्टीचा तरी आपण उपयोग करतो का? गीता दूरच राहिली. सिगारेट, दारू ह्यासारखी व्यसन आपण ध्रुतराष्टारासारखी गुरु करतो आणि धोक्याच्या जाहिराती नजरेसमोर आल्या, म्हणजे गंधारीसारखी पट्टी बांधतो. ह्या व्यसनांपायी कॅन्सर वगैरे होणारी माणसं दुसरी आहेत, आपण नव्हे...... असं समजतो. हेच आंधळेपण. विचारहीनता.

रविवार, १७ नोव्हेंबर, २०२४

"संसार - आनंदयात्रा " वपूर्झा 198/Surendra /17112024(2)

"संसार - आनंदयात्रा " वपूर्झा 198/Surendra /17112024(2)

          तुम्ही -आम्ही सगळेच भिकाऱ्यासारखे आहोत. संसार हे आपल्याला ओझं वाटतं. आपण ते कायम डोक्यावर घेतो. म्हणून स्वतःची पत्नी, मुलं, नातेबाईक हे सगळं आपल्याला झंझट वाटतं. जीवन ही न मागता लाभलेली पर्वणी आहे. संसाराचा भार घावा तो पालखीसारखा. पालखीतल्या  आराध्य दैवतेच नाव असावं " समर्पण ". त्या पालखीत तुम्ही अहंकाराला जागा दिलीत कीं संसाराच झंझट झालंच. नियतीने तुम्हाला जीवनरथ जन्मापासून बहाल केलाय. आनंदाच्या दिशेने तुम्हाला तो वळवता आला पाहिजे. मैलाच दगड म्हणजे मुक्कामाचं ठिकाण नव्हे. बाणाने दाखवलेली दिशा म्हणजे प्रवासाची समाप्ती नव्हे. ह्या दोन्ही गोष्टी तुम्हाला योग्य मार्ग दाखवतात आणि किती अंतर कापायचं आहे ह्याचा इशारा देतात. म्हणूनच संसाराच गाठोडं पायाशी ठेऊन, त्या गाठोड्यावर उभे राहा. त्यामुळे तुमची उंची वाढेल आणि उंची वाढल्याशिवाय अमर्याद आकाशाच दर्शन होत नाही. एकदाच डोक्यावरच गाठोडं खाली ठेवा. त्यांच्यावर उभे राहा. मोकळा श्वास घ्या, म्हणजे स्वतःच अस्तित्व वगळल्यास सगळ्या दुनियेकडे झंझट म्हणून पाहण्याची कला अवगत होते. कोणत्याही माणसात बदल होईल ही अपेक्षा नको, उपदेश नको, म्हणजे प्रवास " झंझट " न वाटता ती आनंदयात्रा ठरेल.

शनिवार, १६ नोव्हेंबर, २०२४

" एन्ट्री / एक्स्झिट सगळं अज्ञात " वपूर्झा 199/Surendra /17112024

" एन्ट्री / एक्स्झिट सगळं अज्ञात " वपूर्झा 199/Surendra /17112024



          माणसाला नेमक काय हवयं? संपूर्ण आयुष्य संगीतमय करता येणार नाही का?  एखाद्या मैफिलीसारखं रंगवता येणार नाही का? आपल्या जन्मपूर्वी हे जग होतच. आपण मेल्यानंऱही जगाचा कारभार तसाच चालू राहणार आहे. ह्या आवाडव्य रंगमंच्यावर आपली " एन्ट्री " मध्येच केव्हातरी होते                 " एक्स्झिटही ". हे नाटक किती वर्षाचं, ते माहित नाही. चाळीसी, पन्नासी, साठी, सत्तरी..... सगळं अज्ञात. धडधाकट भूमिका मिळणार कीं जन्मानधळेपणा, अपंगत्व, बुद्धीच वरदान लाभणार कीं मतिमंद? भूमिकाही माहित नाही. तरी माणसाचा गर्व, दंभ, लालसा किती सांगावं? कृष्णाने बासरीसहित आपल्याला पाठवले, पण त्या सहा छिद्रातून संगीत जन्माला येत नाही. षडरिपूंचेच अवतार प्रकट होतात. स्वतःला काहीही कमी नाही. स्वास्थ्याला धक्का लागलेला नाही. तरी माणसं संसार सजवू शकत नाहीत.

गुरुवार, १४ नोव्हेंबर, २०२४

" प्रेम आणि लग्न " वपूर्झा /200/Surendra /14112024(3)

" प्रेम आणि लग्न   " वपूर्झा /200/Surendra /14112024(3)


          कुणावर तरी प्रेम बसणं. त्यानंतर मनात निर्माण होणारी हुरहूर, त्या पाठोपाठ काहूर ह्या सगळ्या अवस्था डोळ्यासमोर उभ्या राहिल्या. लग्नाला एकच दिशा असते, प्रेमाला अनेक. लग्न केल म्हणजे एकमेकात प्रेम निर्माण होईल ह्या चुकीच्या धारणेवरच समाज उभा आहे. प्रेम हे आकाशाइतकं उत्तुंग आणि विशाल आहे, तर लग्नासंस्था जमिनीला घट्ट धरून उभी आहे. म्हणूनच लग्नानंतर प्रेमाचं नातं निर्माण झालं नाही तर पायाखालची जमीन सरकायला लागते. नैसर्गिक धरणीकंप अधूनमधून होतात, अनेक घराघरातून होणाऱ्या धरणीकंपाची नोंद कुठल्याही वेधशाळेत घेतली जात नाही. त्या जमिनी तिथल्या तिथेच थरथरत राहतात. प्रेम निसर्गाने निर्माण केलंय आणि लग्नसंस्था समाजाने. म्हणूनच अनेक भगिनींच्या पायात समाजाने घातलेल्या बेड्या त्यांना गळ्यात मंगळसूत्र म्हणून बाळगाव्या लागतात. पायातल्याबेड्या थेट गळ्यापर्यंत आल्यावर, न आवडणाऱ्या साथीदाराबरोबर संसार करतांना प्राण कंठाशी का येणार नाहीत? काही काही घरातून ह्या मंगळसूत्राचे गळफास होतात.पण " मरेपर्यंत फाशी " अशी मुक्ती मिळत नाही. प्रेमातून संसार फुलला पाहिजे, त्याऐवजी संसारातून मुलांची पैदास होते आणि त्यालाच आम्ही प्रेम समजून कवटाळत राहतो. प्रेम ही चैतन्याची खूण आहे. ते फुलत आणि वरमाला बनवावी लागते. म्हणून केवळ अंतरपाट दूर केल्याने अंतर मनाचं मिलन होईल ह्याची शास्वती नाही.