गुरुवार, १४ नोव्हेंबर, २०२४

" लक्ष्मी आणि ऐपत " वपूर्झा /200/Surendra /14112024(2)

"  लक्ष्मी आणि ऐपत " वपूर्झा /200/Surendra /14112024(2)

          " शुभविवाह " इथंच आम्ही थांबलो आहोत. शुभसंसार ह्याचाशी कितीजणांना कर्तव्य आहे? दोघांपैकी एकाने अरेरावी वाढवायची, दुसऱ्याने सहनशक्ती. आमच्या संसाराला स्वार्थ आणि अहंकार असे दोन उधळलेले अश्व आहेत. कृष्णासारखा सारथी नाही. आधुनिक शोधापैकी " कुंकवाच्या टिकल्यांचा शोध "  ज्याने लावला त्याचा खरंतर सत्कार करायला हवा.       " कुंकू " चित्रपटातील कुंकू म्हणजे त्या समाजातली सौभाग्याची खूण, प्रथम बोटावर घेऊन कपाळावर लावली जात असे. कुंकवाची टिकली कंपासने आखल्याप्रमाणे बोटाने बरोबर गोल काही वेळ तरी आरशासमोर जात होता. त्या काही क्षणात कदाचित आत्मवलोकन करण्यासाठी उसंत मिळत होती. आज ही असली भानगड नाही. पर्स मधून सेकंदात टिकली काढली चिकटवली कीं झालं! स्वतःकडच्या टिकल्या संपल्या कीं मैत्रणीकडून घ्यायच्या. न टिकणाऱ्या वस्तूलाच टिकली म्हणायचं हे " नांदा सौख्यभरे " ह्या आशीर्वादाच विडंबन आहे.


          कसही वागलं तरी चालत, हे एकदा ठरवले कीं झालं. स्वतःचा जीव रमवणं हा मंत्र जोपासला कीं संसाराच तंत्र कोण बघतो? बायकोला यंत्र्यासारखी राबवायची. ती जाते कुठे? नवऱ्याला सोडेल, पण मुलांच्या बेड्या पायात अडकवल्या कीं कुठं पळेल? 


          काही संसार पाहिले कीं वाटतं, हे सुबत्तेच आणि रिकामपणच लक्षण. ह्या सर्व महाभागंना लक्ष्मीचा विनियोग आणखी योग्य कारणासाठी करता आला नसता का? -अर्थात लक्ष्मीबारोबर त्यासाठी सरस्वती प्रसन्न व्हावी लागते. पैशाचा प्रश्न सुटलाकी, आयुष्य खूप सोपं होत, ह्यात वादच नाही, पण तो वाजवी पेक्षा जास्त प्रमाणात चांगला सुटलाकी ही चित्र दिसतात. लक्ष्मी आणि ऐपत ह्यांचा ह्यापेक्षा वेगळा उपमर्द आणखी कोणता असेल? 

बुधवार, १३ नोव्हेंबर, २०२४

"संसारात वेगवेगळी पद नाहीतच. पत्नीपद आणि मातृपद. " वपूर्झा /201/Surendra /14112024

     

"संसारात वेगवेगळी पद नाहीतच. पत्नीपद आणि मातृपद.  " वपूर्झा /201/Surendra /14112024

     सहवासाने प्रेम निर्माण होत -असं सांगणाऱ्या परिवाराला लहानपनापासून सहवास लाभलेल्या बहीणभावांडात प्रेम का नाही, ह्याच उत्तर शोधायची गरजवाटत नाही. टेबल आणि खुर्ची कायम एकमेकांच्चा जवळ असते म्हणून त्यांच्यात प्रेम आहे असं समजायचं का? टेबलाची उंची कायमच खुर्चीपेक्षा  जास्त असते आणि हवी. म्हणून ते पहिल्यापासूनच ',  चढून ' बसलेलं, स्वतःला वरच्या लेवलच मानणार. त्याला खुर्चीच्या यातना समजतील का? खुर्चीची वेगळीच तऱ्हा. खुर्ची हे अहंकाराचच प्रतीक आहे सामान्यताला सामान्य माणसालाही ती कोणता दर्जा देईल ह्याचा भरवसा नाही. ती समाज कंटाकाचाही समाजसेवक बनवते. ह्यातला सेवक शब्दही चुकीचा आहे. मुळच्या हिंसक वृत्तीला खुर्ची राजाश्रय देते आणि विचारवंतांना तिचा सेवक व्हावे लागत. संवेदनाच जाणून घ्यायच्या असतील तर खुर्ची आणि टेबल समान पातळीवर हवीत. पण खुर्ची आणि टेबल हा आहे व्यवहार. समान पातळी म्हटलं कीं भारतीय बैठक हवी. तिसुद्धा समाजात रूढ झालेली आहे. पण पुन्हा भारतीय बैठक म्हणजे समान विचारांची बैठक नव्हे. म्हणूनच संसाराचा प्रवास डबल बेड पासून सुरु होतो आणि टेबल खुर्चीपाशी येऊन थांबतो. डबलबेड आहे म्हणून मन एकरूप होतील का? हे पाहण्याची गरजही कुणाला वाटतं नाही. मंद प्रकाश देणारा नाईट लॅम्प लावायचा. तो स्वच्छ प्रकाशातला पशु दिसेनासा व्हावा म्हणून. म्हणजे " मरेपर्यंत फाशी ", पण सकाळी आयता चहाचा ट्रे समोर करायला पत्नी हयात. कोणत्याही मुलीने स्वप्नाळू राहता कामा नये. कवितेचा छन्द सोडून तिने व्याकरण शिकावं. संसार म्हणजे व्याकरण. व्याकरणात पद कशी चालवावीत हे शिकवतात. संसारात वेगवेगळी पद नाहीतच. पत्नीपद आणि मातृपद.

 

        

" तिसरा उंबरा " वपूर्झा /202/Surendra /13112024

 "  तिसरा उंबरा  " वपूर्झा /202/Surendra /13112024


            घटस्फोटच्या उंबऱ्यापाशी अनेक संसार थांबलेले आहेत. माहेरचा उंबराठा ओलांडतांना मन कितीही कावरबावर झालेलं असलं तरीही दुसरा उंबरा स्वागत करण्याकरिता आतुर झालेला असतो. सासरचा तो उंबरा अनेकजणींना ओलांडता येत नाही. करणं त्यानंतर स्वागत करण्या करीता तिसरा उंबरा नसतो. पुणे -मुंबई शहरात माझ्यासारख्या शिकलेल्या, माझ्याहून देखण्या, योग्य सन्मान मिळाला तर कोणतंही क्षेत्र गाजवणाऱ्या अश्या अनेक गृहिणी, तिसरा उंबरा न लाभल्याने, दुसऱ्या उंबऱ्याच्या आतच, झिजून झिजून आयुष्य घालवतात. पहिला उंबरा ओलांडतांना स्वतःच बळ जास्त वापराव लागत नाही. सगळ्या शरीरात पृथ्वीवरच्या सगळ्या नद्या उतरतात. समुद्राची ओढचं जबरदस्त असते. हा पहिला उंबरा ओलांडला कीं तो त्या क्षणी  " माहेरचा उंबराठा " होतो. नद्या कितीही गोड असल्या तरीही समुद्राच खारेपण त्यांच्यात उतरतच. सगळ्या निसर्गाच माधुर्य चाखत, त्याचा स्वीकार करीत नद्या वाहतात. समुद्र एकाच जागी राहून राहून खारट होतो. सगळ्या नद्याचं माधुर्य लाभुनही त्याचा खारटपणा जात नाही. तरीही, अनेकजणींना ते खारट जहर सोसावं लागत. आयुष्यभर का? तर तो उंबराठा ओलांडल्यावर स्वागत करायला त्यांना मिळत नाही तो तिसरा उंबरा.

सोमवार, ११ नोव्हेंबर, २०२४

वपूर्झा / 205/12112024

शत्रूची व्याख्या काय?


          शतृत्व पैदा होण्यासाठी प्रथम परिचय हवा. त्याच मैत्रीत रूपांतर व्हायला हवं. मग केव्हातरी किरकोळ अपेक्षा पूर्ण झाल्या नाहीत म्हणून, मतभेद किंवा ' अतिपरिचात अवंज्ञा ' असे शत्रूत्वाचे टप्पे असतात. 

***********************************************


प्रेम 

          प्रेम हा मनाचा हुंकार असतो. बुद्धी, तर्क, दूरदृष्टी ह्या गोष्टींना इथे थारा नाही. तो हिशोब झाला. दुकानातली अनावश्यक पण देखणी, मोहात पाडणारी वस्तू पाहताक्षणी ' पॅक करा ' असं आपण म्हणतो तेव्हा ऐपत, त्याहीपेक्षा, ' ह्याची आपल्याला गरज आहे का? ' हा विचार आला कीं संपलं. साध्या वस्तूच्या खरेदीच्या बाबतीत आपण पैसे उधळतो तेव्हा त्यातली साठ टक्के किमत आपल्या टेम्पटेंशनचीं असते.


***********************************************


वपूर्झा / 205/12112024

वपूर्झा -206/सुरेंद्र

विश्वासू ट्रस्टी/वपूर्झा -206/सुरेंद्र /11112024


    स्वतःचा चेहरा ओळखण्यासाठी आरशाची मदत घ्यावी लागते. आरशाईतका विश्वासू ट्रस्टी जगात दुसरा कोणी नाही. आपणही आरसा व्हायचं. त्यात मनाचं प्रतिबिंब पाहायचं. क्रोध, स्पर्धा, हेवा, मत्सर, प्रेम सगळी रूप पहायची. आपण आपल्या मनाचं ट्रस्टी व्हायचं अफरातफर करायची नाही. मग खरं मन प्रकट होत. बायको, मुलगा, आई, बाप सगळी नाती स्पष्ट होतात. कोणी किती जागा अडवली पहायच.

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

विचार म्हणजे तरी नक्की काय? / 


          कितीही विचारी विचारी माणूस म्हटलं तरी एका ठराविक सीमेलीकडे विचार करू शकत नाही. विचार म्हणजे तरी नक्की काय? सत्तर ते ऐशी टक्के माणसं निव्वळ नित्याच आयुष्य जगतात. संपूर्ण दिवसाचा दिनक्रमच तुमच्या हालचाली ठरवतो असं नाही, तर विचारांची दिशाही ठरवतो. सकाळचा चहा, दाढी, आंघोळ, मुंबईच्या माणसांच्या बाबतीत नेहमीची गाडी पकडणं, ह्यासारख्या गोष्टीत विचारांना थाराचं नाही. रीत म्हटली कीं विचारातून मेंदू मुक्त. काहीतरी ' विपरीत ' करायचं असलं म्हणजेच विचार करावा लागतो. काही समस्या सल्लामसलतीने सोडवता येतात. ते सल्ले आपण ऐकतोच असं नाही. ऐकायचं बंधन नसल्यामुळेच आपण सल्ले मागत फिरतो आणि अनेकांचे डोकं उठवतो.. विचारणाऱ्याचा गोंधळ वाढतो. सल्ला देणाऱ्यांचा अहंकार. (वपूर्झा -208)


विश्वासू ट्रस्टी/वपूर्झा -206/सुरेंद्र /11112024

विश्वासू ट्रस्टी/वपूर्झा -206/सुरेंद्र /11112024


    स्वतःचा चेहरा ओळखण्यासाठी आरशाची मदत घ्यावी लागते. आरशाईतका विश्वासू ट्रस्टी जगात दुसरा कोणी नाही. आपणही आरसा व्हायचं. त्यात मनाचं प्रतिबिंब पाहायचं. क्रोध, स्पर्धा, हेवा, मत्सर, प्रेम सगळी रूप पहायची. आपण आपल्या मनाचं ट्रस्टी व्हायचं अफरातफर करायची नाही. मग खरं मन प्रकट होत. बायको, मुलगा, आई, बाप सगळी नाती स्पष्ट होतात. कोणी किती जागा अडवली पहायच.

रविवार, १० नोव्हेंबर, २०२४

विचार म्हणजे तरी नक्की काय / वपूर्झा -208

विचार म्हणजे तरी नक्की काय / वपूर्झा -208


          कितीही विचारी विचारी माणूस म्हटलं तरी एका ठराविक सीमेलीकडे विचार करू शकत नाही. विचार म्हणजे तरी नक्की काय? सत्तर ते ऐशी टक्के माणसं निव्वळ नित्याच आयुष्य जगतात. संपूर्ण दिवसाचा दिनक्रमच तुमच्या हालचाली ठरवतो असं नाही, तर विचारांची दिशाही ठरवतो. सकाळचा चहा, दाढी, आंघोळ, मुंबईच्या माणसांच्या बाबतीत नेहमीची गाडी पकडणं, ह्यासारख्या गोष्टीत विचारांना थाराचं नाही. रीत म्हटली कीं विचारातून मेंदू मुक्त. काहीतरी ' विपरीत ' करायचं असलं म्हणजेच विचार करावा लागतो. काही समस्या सल्लामसलतीने सोडवता येतात. ते सल्ले आपण ऐकतोच असं नाही. ऐकायचं बंधन नसल्यामुळेच आपण सल्ले मागत फिरतो आणि अनेकांचे डोकं उठवतो.. विचारणाऱ्याचा गोंधळ वाढतो. सल्ला देणाऱ्यांचा अहंकार.